دنیای کوچک آقای مخترع
نمی دانم از خوش شانسی بنده بود که در نخستین روزی که دنبال یافتن سوژه ای برای نخستین مطلب این وبلاگ بودم دوستی مطلبی بسیار خواندنی را برایم فرستاد و یا از بد شانسی آقای مخترع که عدل همین امروز مطلبی را در رابطه با او برایم فرستاده اند. این مطلب که با عنوان "ظروف یک بار مصرف گیاهی همسو با محیط زیست " در جریده ی شریفه ی اطلاعات مورخ 11/.03/1388 به چاپ سپرده شده, تلاش می کند تا دلسوزی های آقای مخترع را برای محیط زیست و مردم ایران در رابطه با خطرات ظروف یکبار مصرف"غیر گیاهی !!!" روشن کرده و ثابت کند که اگر نباشد همین ظروف یکبار مصرف گیاهی (اختراع!! ایشان) تا چند وقت دیگر کلیه مردم ایران از یک نوع سرطان خواهند مرد. از آنجا که خواندن این مطلب انبساط خاطری باور نکردنی را برای این نگارنده موحب شد, بد ندیدم تا خوانندگان خود را نیز از آن بی بهره نگذارم.
به نظر می رسد که یا نویسنده مطلب " خانم لیم" و یا آقای دکتر "اره" (این مخفف نام و نام خانوادگی هردو ایشان است) که در مطلب یاد شده, به عنوان "مخترع" ظروف یکبار مصرف گیاهی معرفی شده و به تاکید مطلب, آن را به نام خودشان هم به ثبت رسانده اند, دنیایی کوچک و عجله ای زیاد برای نجات مردم ایران دارند که در مطالب خود خیلی موضوعات را ندیده و یا به شکلی عجیب دیده اند.
در این مطلب, بغرنجی در رفع آلودگی محیط زیست را ناشی از ورود مواد پلاستیک غیر قابل برگشت به محیط زیست از دو دهه قبل اعلام و فراموش کرده اند که:
1- ورود مواد پلاستیک به زندگی بشریت سابقه ای 70-80 ساله و به زندگی ایرانیان سابقه ای 50-60 ساله دارد و بغرنجی از همان موقع شروع شده است.
2- صرفا مواد ترموست شده مثل لاستیک, ملامین و.. غیر قابل برگشت (اگر مقصود ایشان بازیافت بوده باشد) هستند و حتا برای مواد اخیر هم راههایی متنوع جهت بازیافت ابداع شده است.
3- موضوع غیر قابل برگشت یا قابل بازیافت بودن پلیمرها, هیچ ربطی با موضوع ظروف یکبار مصرف ندارد و یک موضوع عام است.
نویسنده سپس شهادت می دهد که با چشمان خود شاهد بازی هزاران قطعه !! پلاستیک بر روی دیوار مرزی کشورمان در مرز ایران و پاکستان در میرجاوه و بر روی سیم های خاردار در معرض باد بوده و از آنجا نتیجه گرفته که حتا چشم انداز زیبای ایشان هم هنگامی که برای استراحت و تفریح به کوه می روند, توسط همین ضایعات پلاستیک مخدوش می شود. در این رابطه البته ما نتیجه می گیریم که احتمالا یک بازارچه مرزی پلاستیک در انجاها دایر بوده, بعد یک طوفانی در حد و اندازه طوفان کاترینا آمده (که ما از آن خبر نداریم) و همین طوفان هزاران قطعه پلاستیک را بر روی دیوار مرزی کشورمان به اهتزاز درآورده, که البته این هم می تواند کار دشمن و در آستانه انتخابات بوده باشد. با این حال هنوز ارتباط این اتفاقات عجیب و غریب با "ظرف های گیاهی اختراع !! آقای دکتر اره" مشخص نشده است.
از مقدمه که عبور کنیم, می بینیم که آقای دکتر "اره" برای اثبات حقانیت خود اعلام کرده اند که کشور ما جزه پنج کشور اول دنیا در زمینه سرانه مصرف مواد پلاستیک است و از همین جا نتیجه گرفته اند که :" و این در حالی است که برای تجزیه ظروف پلاستیکی 30-50 سال لازم است که این زمان آسیب جدی و فاجعه به محیط زیست وارد می کند." در این مورد هم ناچارم چند موضوع را به نویسنده مطلب و جناب دکتر "اره" یادآور شوم:
1- ممکن است (بلکه یقین دارم) که ایران در زمینه بخور بخور مواد پلاستیک و تبدیل کوخ نشین ها به کاخ نشین ها در جهان رتبه اول را داشته باشد, اما خدا شاهد است که بزرگترین آرزوی مهندس نعمت زاده (پدر صنایع پترو شیمیایی ایران) این بود که با تلاش های شبانه روزی مصرف سرانه ایرانیان را به رتبه های 40 تا 50 در دنیا برساند. گرچه بازهم معلوم نیست این چه ربطی به ظروف یکبار مصرف دارد؟
2- در مورد زمان تجزیه هم آقای دکتر از یاد برده اند که برخی از متقدمین و حتا معاصرین ایشان, زمان تجزیه پلاستیک ها را تا 800 سال هم اعلام کرده اند, که اثبات این نظریه نیز تا 800 سال دیگر که آثار باستانی پلاستیک توسط باستان شناسان ایتالیایی در مرز میرجاوه کشف خواهد شد (اگر باد آنها را نبرده باشد) فرصت می خواهد.
3- موضوع قابل تجزیه کردن پلاستیک ها از 40 سال پیش جزء پژوهش های پیوسته دانشگاهی قرار داشته و بنده ی نگارنده این مطلب هم افتخار همکاری با آزمایشگاه آقای پروفسور "جرالد اسکات" (پدر علم تجزیه پذیر کردن پلاستیک ها) را در سال های 76-78 میلادی داشته ام. به این موضوع بعدا خواهم پرداخت.
آقای دکتر "اره" سپس با بیان عدم وجود محدودیت برای تولید هر نوع بسته بندی از پلیمرهای گیاهی (که ادعایی کاملا غیر فنی و غیر علمی است) و مرتبط کردن چند نوع سرطان و از جمله سرطان پروستات با ظروف یکبار مصرف (نمی دانستیم که ظروف یکبار مصرف با پروستات هم رابطه دارند!!) و با تاکید بر ضرورت استفاده از مواد خودشان, ناگهان این مواد را مشمول برخورداری از استاندارد وزارت بهداشت هم دانسته اند. در این مورد هم:
1- هر نوع استاندارد مربوط است به موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران و نه وزارت بهداشت
2- این موسسه آنقدر سرش شلوغ و کادرش ناقص است که هنوز برای واجب ترین موارد مصرف پلاستیک ها که به راستی با جان مردم سروکار دارد (و نه فقط احتمال) استانداردی تدوین نکرده است (از جمله همین ظروف یکبار مصرف) چه رسد به پلیمرهای گیاهی؟
یک بحث جدی
فارغ از بیان توام با طنز بالا, این داستان اخیرا علم شده ی استفاده از پلیمرهای گیاهی برای تولید ظروف یک بار مصرف – که در کمال تاسف طی نامه ای مورد تایید مطالعه نشده وزیر بهداشت مملکت هم قرار گرفته (1)- یک جریان سازی برای یک سلسله معاملات ماشین آلات چینی است که اینک به این شکل مطرح شده است. در این رابطه ارایه اطلاعاتی را برای آگاهی همگان ضروری می دانم:
1- موضوع زیست تخریب پذیر کردن پلاستیک ها (به دلیل مقاومت این مواد در برابر تخریب طبیعی) نخستین بار در جهان مورد مطالعه دانشمندان انگلیسی (در راس آنها پروفسور جرالد اسکات که بنده افتخار شاگردیش را در دانشگاه آستون – برمینگهام- داشتم) و اسراییلی قرار گرفت و تجربیات عملی آن توسط اسراییلی ها در صحرای اشغال شده سینا مورد آزمون قرار گرفت. از همان نقطه بود که موضوع آبیاری قطره ای با زمانمند کردن فیلم های پلاستیک با موفقیت پیاده شد, که البته بعدا در کشورهایی مثل ایران کاملا تغییر شکل داد. با این حساب, در کشورهای صاحب حساب و کتاب, این حکومت ها هستند که می توانند سازندگان هر نوع قطعه پلاستیک (دست کم غیر قابل تماس با مواد غذایی) را برای زیست تخریب کردن مواد و کالاهای تولیدی تحت فشار قرار دهند و خیال خود و مردم و دوستداران محیط زیست را از تخریب طبیعی هرنوع ماده پلاستیک آسوده سازند.
2- موضوع تولید پلیمرهایی با منشاء طبیعی – که اینک عنوان خود را به پلیمرهای گیاهی داده و شنونده ناوارد هم فکر می کند که مثلا ظروف یکبار مصرف از درخت می روید- تفکری مربوط به دهه 80 میلادی به بعد بود که همانند تلاش برای تولید سوخت های غیر فسیلی برای خودروها هنوز هم در دست بررسی قرار دارد. این پلیمرها, دقیقا به علت ماهیت طبیعی شان, خود در معرض ساده ترین حملات محیطی قرار دارند و به سرعت توسط انواع میکروارگانیزم ها مورد حمله قرار می گیرند. عجبا که وزیر بهداشت مملکت بدون توجه به همین یک مساله ساده, با صدور نامه ای راه را بر هر نوع سوء استفاده باز کرده است. ایشان به عنوان یک پزشک بایستی بدانند که ماهیت نشاسته ای همین ظروف تهدیدی است برای کپک زدن آنها و به همین دلیل, نگهداری این ظروف بایستی همانند مواد غذایی باشد. متاسفانه اخیرا برخی از دندان پزشک ها هم به استناد بخشنامه ای رو سوی استفاده از این ظروف آورده اند که عوارض مخرب آن بر سلامت انسان در آیند ه نه جندان دور مشخص خواهد شد.
3- ماهیت سرعت تجزیه این نوع پلیمرها که به عنوان امتیازی در مورد آنها مورد اشاره قرار گرفته خود حکایت از خطرات آن دارد. آیا اگر شما یک ظرف آبگوشت را 24 ساعت بیرون یخچال نگهدارید, که در همین شرایط به سرعت گندیده شده و اجزای موجود در آن شروع به تخریب می کنند, باید هورا بکشید که به محیط زیست کمک شد؟
4- مشکل دفع زباله های پلاستیک که سرعت تجزیه و تخریب کمی در طبیعت دارند, اینک از طرق مختلف در جهان حل شده که این روش ها باید مورد تاسی مسوولان دولتی قرار گیرد و نه به تعبیر استاد معزز دانشگاه امیر کبیر – سرکار بانو دکتر عاصم پور- از جاله درآمدن و به چاه افتادن! زیست تخریب پذیر کردن پلاستیک ها ی غیر تماسی با مواد غذایی از طریق افزودنی های مناسب برای ایجاد سرعت تخریب و افزایش فرهنگ جمع آوری و بازیافت زباله ها به منظور بازیافت آنها با روش های نوین, برخی از عمده ترین این روش ها هستند.
5- و, سرانجام باید تاسف خورد برای کشوری که با ادعای ارسال ماهواره به فضا, هنوز آنقدر بی دانشی و بلبشو در مسوولان آن وجود دارد, که یک جریان از پایه تجاری (آن هم به نفع بیگانگان) این چنین تا دفتر وزیر بهداشت مملکت هم نفوذ می کند و از وی امضای توصیه ای را می گیرد که سراسر برخلاف مصالح صنعتی کشور و سلامتی انسان هاست.
وای بر ما
احمد علی ساعت نیا
12 خرداد ماه 1388
(1) رجوع شود به گزارش ویژه ماهنامه بسته بندی, شماره 107, صفحات 50-54
+ نوشته شده توسط احمد علی ساعت نیا در
88/03/12 و ساعت
|